Category: 12. SWT (page 2 of 4)

Złożona natura nordic noir – tłumaczenie skandynawskich emocji

Nordic noir jest pojęciem kojarzącym się z szeroką gamą powieści, filmów fabularnych czy seriali telewizyjnych wywodzących się z krajów nordyckich, a zatem ze Szwecji, Norwegii, Danii, Finlandii i Islandii wraz z obszarami autonomicznymi. Różnorodność tych, nazwijmy je, „tekstów” sugeruje, że gatunek ten definiowany jest przede wszystkim geograficznie. Jednak nordic noir to nie tylko sam region charakteryzujący się surowością klimatu i pięknem krajobrazu: to przede wszystkim nastrój – ponury, ciemny, otwierający się na grozę. To także bohaterowie, którym daleko od ideału, zmęczeni życiem, rozczarowani, borykający się z nałogiem. To charakterystyczny język, stroniący od niepotrzebnych opisów i rozbudowanych metafor.

Autorzy Alexandra i Alexander Ahndoril stworzyli charakterystyczny styl pisarstwa, powołując do życia fikcyjnego pisarza, autora poczytnych powieści z pogranicza kryminału i thrillera, czyli znanego polskiemu czytelnikowi Larsa Keplera. Styl Keplera nie jest stylem ani Alexandry, ani Alexandra, którzy skądinąd piszą również pod własnym nazwiskiem, tylko właśnie Larsa. Autor ten posługuje się językiem logicznym, zwięzłym i efektywnym, bez zbędnego wielosłowia. Kepler jest oczytany i niezwykle drobiazgowy w opisach – przykładowo wie prawie wszystko o broni czy o przeprowadzaniu sekcji zwłok. Jak piszą Ahndorilowie w wywiadzie dla Språktidningen, jego sposób obrazowania nie jest tak do końca typowy dla gatunku. Kepler unika stereotypowych porównań i metafor. Zawsze używa czasu teraźniejszego i jest to charakterystyczna i zamierzona cecha jego stylu. W ten sposób język narracji daje filmowe wręcz odczucie obecności odbiorcy w środku wydarzeń, klatka po klatce. Autorzy zgodnie twierdzą, że to buduje napięcie.

Uczestnicy warsztatu otrzymają z wyprzedzeniem próbkę tekstu oryginalnego do samodzielnego przetłumaczenia na język polski. Podczas spotkania prowadząca krótko opowie o swoich doświadczeniach z przekładem powieści Keplera. Następnie zostaną omówione propozycje przekładu kolejnych fragmentów tekstu. Ze szczególną uwagą pochylimy się nad elementami stwarzającymi największe trudności w przekładzie, budzącymi wątpliwości lub niejasnymi. Przedyskutujemy efekt końcowy: czy udało nam się oddać atmosferę oryginału? Czy przekład i oryginał wzbudzają takie same emocje i skojarzenia? Czy przekład pozostał wierny? W czasie końcowej dyskusji będziemy wspólnie próbować odpowiedzieć na te i inne pytania.

Prowadzenie: Marta Rey-Radlińska

Język: szwedzki

Minimalny wymagany poziom znajomości języka: B1

8 maja (wtorek), godz. 9:00

ul. św. Anny 6, Strefa studencka UJ

Limit osób w grupie: 15

OBOWIĄZUJĄ ZAPISY!

→ Przejdź do formularza rejestracyjnego

Pojedynek tłumaczy języka angielskiego

Transmisja pojedynku dostępna na stronie:

Ponieważ nie istnieje coś takiego, jak jedyna słuszna, idealna postać przekładu danego tekstu, można mówić o lepszych i gorszych rozwiązaniach. Tak właśnie podejdziemy do omawiania studenckich przekładów krótkiego tekstu Megan Amran pod tytułem „Jared Kushner’s Harvard Admissions Essay” – zestawimy ze sobą pary tłumaczeń i zdecydujemy, które z zaproponowanych rozwiązań są naszym zdaniem lepsze, a tym samym zasługują na punkt. Z każdej pary ten tekst – a ściślej, fragment tekstu – który zdobędzie więcej punktów, wygra pojedynek. (Co oczywiście nie będzie oznaczać, że to jednoznacznie lepszy przekład).

Prowadzenie: Agnieszka Pokojska

Język: angielski

8 maja (wtorek), godz. 9:00

ul. Rajska 12, Arteteka WBP I p.

Limit osób: 8-12

REJESTRACJA ZAKOŃCZONA!

Po wysłaniu zgłoszenia otrzymasz od nas tekst, którego przetłumaczenie będzie Twoim zadaniem. Z otrzymanych przekładów wybranych zostanie 4 lub 6 par, których autorów zaprosimy na pojedynek. Uczestnicy będą mieli okazję zaprezentować swoje tłumaczenia przed publicznością.

 

Dla publiczności – wstęp wolny, nie są wymagane zapisy. Zapraszamy serdecznie!

Ale jak to, przecież jest dobrze przetłumaczone… Czyli o łamigłówkach składniowych w przekładzie literatury rosyjskiej i rosyjskojęzycznej

UWAGA! Zmiana prowadzącego! Warsztaty poprowadzi Anna Svetlova

W trakcie warsztatów zajmiemy się różnicami między składnią rosyjską i polską, które — jak się okazuje — nie zawsze pasują do siebie. Poznamy sposoby radzenia sobie ze zdaniami krótkimi oraz tymi na trzy linijki, zdaniami z pauzą zamiast orzeczenia oraz zdaniami z formami bezosobowymi. Zastanowimy się też nad imiesłowami, których język polski nie darzy sympatią, a także nad tym co zrobić, żeby przekład z języka rosyjskiego brzmiał po polsku, a nie „po polskiemu”.

Prowadzenie: Anna Svetlova

Język: rosyjski

7.05 (poniedziałek), godz. 15:00

ul. Rajska 12, Arteteka WBP I p.

Limit osób w grupie: 15

REJESTRACJA ZAKOŃCZONA!

Poduszka z traw. Czyli o przekładzie japońskiej „powieści w stylu haiku”

“Im dłużej przyglądasz się jednej rzeczy, tym więcej świata w niej dostrzegasz, a trzeba pamiętać, że pisarz poważnej prozy – niezależnie od ograniczeń konkretnych okoliczności – zawsze pisze o całym świecie” (Flannery O‘Connor, Mystery and Manners: Occasional Prose,1969).

Zanim Natsume Sōseki został jednym z najbardziej znanych japońskich powieściopisarzy XX wieku, wytrwale uczył się uważnego i długotrwałego obserwowania literackich światów, czytając i przekładając poezję chińską oraz angielską, a także pisząc kanshi haiku. W Kusamakura (Poduszka z traw, 1906) wykorzystuje wszystkie dotychczasowe sposoby obcowania z literaturą, by stworzyć to, co sam nazywa „powieścią w stylu haiku” (haikuteki shōsetsu), która pozwala w jednym obrazie zobaczyć wszechświat.

Podczas warsztatów będziemy uważnie przyglądać się relacji uczuć i obrazów w narracji Kusamakura poprzetykanej haiku i zastanawiać na istotą nie-uczuciowości (hininjō) w tworzeniu literackiego świata.

Prowadzenie: Katarzyna Sonnenberg

Język: japoński (udostępniamy także tłumaczenie tekstów na język angielski)

8 maja (wtorek), godz. 15:00

ul. św. Anny 6, Strefa Studencka UJ

Limit osób w grupie: 15

OBOWIĄZUJĄ ZAPISY!

→ Przejdź do formularza rejestracyjnego

Relacja z 12. SWT

W dniach 7–9 maja 2018 r. w Krakowie już po raz dwunasty miały miejsce Studenckie Warsztaty Tłumaczeniowe, zorganizowane przez koła naukowe studentów Wydziału Polonistyki i Wydziału Filologicznego UJ: wKoło Tłumaczeń, Koło Naukowe Anglistów oraz Skandynawistyczne Koło Naukowe. W tegorocznej edycji, odbywającej się pod hasłem Wcielenia przekładu, wzięło udział szerokie grono zainteresowanych zarówno teorią, jak i praktyką tłumaczenia. Nasze zaproszenie przyjęli goście z licznych polskich ośrodków naukowych, a także z zagranicy. Bogata oferta warsztatów przekładowych z różnych języków, prowadzonych przez znakomitych tłumaczy i dydaktyków, przyciągnęła wielu młodych adeptów przekładu. Mogli oni także zaprezentować się podczas dwóch paneli referatów studenckich.

Konferencja została oficjalnie otwarta 7 maja 2018 r. w Artetece Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Krakowie. Wykład inauguracyjny Przekład wcielony wygłosiła prof. Magda Heydel, która przedstawiła różne aspekty aktywności osób zajmujących się przekładem, zaznaczając, że często „dla tłumaczy nie ma miejsca w procesie, który nie odbyłby się bez nich” i że fakt ten powinien ulec zmianie (https://youtu.be/ca1mgTQ_lrk).

Wykład inauguracyjny wygłoszony przez Magdę Heydel (fot. Joanna Maczugowska):

Również w kolejnych dniach SWT odbyły się wykłady mistrzowskie: 8 maja prof. Elżbieta Skibińska opowiedziała o biografii i twórczości Tadeusza Konwickiego, o znaczeniu, jakie dla francuskiej recepcji jego tekstów miały tłumaczki, a także o rozmaitych rolach, jakie w tym procesie pełniły (nagranie wykładu Tadeusz Konwicki we Francji: tłumaczki jako sojuszniczki, konsekratorki i opiekunki: https://youtu.be/Ez_TiTVNjoc), a 9 maja prof. Andrew Chesterman podczas wykładu zatytułowanego Introducing Translator Studies również akcentował udział osoby tłumacza w akcie przekładu, nakreślając obszar i metodologię badań z zakresu Translator Studies (https://youtu.be/Rg6L5pVawRg).

Wykład mistrzowski wygłoszony przez Elżbietę Skibińską (fot. Joanna Maczugowska):

Zgodnie z wyrażoną w nazwie ideą naszego wydarzenia oprócz wsłuchiwania się w inspirujący głos autorytetów uczestnicy mogli także sami wcielić się w rolę tłumaczy, przekładając otrzymane wcześniej obcojęzyczne teksty, a później dyskutując o nich z prowadzącymi w trakcie warsztatów. Angielski, niemiecki, włoski, hiszpański, rosyjski, szwedzki, japoński – tegoroczna oferta była wyjątkowo bogata. Kolejną nowością w naszym programie były zajęcia, podczas których uczestnicy mogli poznać podstawy tłumaczenia audiowizualnego – zarówno zainteresowanie, jakim cieszyły się te warsztaty już w czasie zapisów, jak i opinie biorących w nich udział pokazały, że był to „strzał w dziesiątkę”. Część spotkań warsztatowych odbyła się w przestrzeniach Arteteki WBP, a część – w sali konferencyjnej Strefy Studenckiej UJ.

Warsztaty przekładu z języka włoskiego prowadzone przez Annę Osmólską-Mętrak (fot. Aleksandra Kukuła):

Warsztaty przekładu z języka japońskiego prowadzone przez Katarzynę Sonnenberg (fot. Aleksandra Kukuła):

Okazję do dyskusji dotyczącej procesu przekładu i wybieranych przez tłumaczy rozwiązań translatorskich dał także zorganizowany drugiego dnia Warsztatów Pojedynek tłumaczy języka angielskiego. Ci, którym po wcześniejszym przetłumaczeniu zadanego tekstu udało się zakwalifikować do pojedynku, zostali podzieleni na pary, każdy uczestnik musiał więc „bronić” swojej wersji tłumaczenia, uzasadniając swe decyzje, odpowiadając na pytania, a czasem również dzieląc się wątpliwościami. Zgromadzeni w Artetece oraz przed ekranami widzowie (pojedynek był transmitowany „na żywo”; nagrania można znaleźć tutaj: cz. I https://youtu.be/epV7mVgbTa8, cz. II https://youtu.be/hAvPDuW0a4I) mieli możliwość głosowania na lepsze swoim zdaniem przekłady. Wierzymy, że wygrali wszyscy śmiałkowie biorący udział w pojedynku – mogąc uczestniczyć w dyskusji prowadzonej przez Agnieszkę Pokojską i wprawiając się w „tłumackim” myśleniu.

Pojedynek tłumaczy prowadzony przez Agnieszkę Pokojską (fot. Joanna Maczugowska):

Z kolei dla tych, którym bliższy jest namysł nad tłumaczeniem, dociekania teoretyczne czy badanie przekładów, interesujące okazały się z pewnością otwierające (w poniedziałkowe przedpołudnie) i zamykające Warsztaty (w środowe popołudnie) panele referatów studenckich. Tematyka wystąpień obracała się wokół rozmaicie rozumianych „wcieleń przekładu” – od poszukiwań związanych z biografią oraz dorobkiem tłumaczy czy twórców, przez opis metod i efektów badania tłumaczeń różnego typu tekstów kultury po refleksję nad pracą tłumacza jako osoby, towarzyszących mu doznań, emocji, a nawet zagrożeń.

Panel referatów studenckich (7 maja 2018) (fot. Joanna Maczugowska):

Niezwykle atrakcyjnym dopełnieniem pierwszego i ostatniego dnia konferencji były wieczorne spotkania ze znanymi postaciami związanymi z literaturą tłumaczoną. W poniedziałek gościliśmy pisarkę Żannę Słoniowską oraz tłumaczkę jej książki Dom z witrażem na język angielski – Antonię Lloyd-Jones. Rozmowa w dużej mierze dotyczyła samej powieści, ale słuchacze mogli także dowiedzieć się wiele o przebiegu współpracy autorki i tłumaczki, o polsko-ukraińsko-angielskich różnicach kulturowych oraz specyfice rynków wydawniczych czy kondycji czytelnictwa w różnych krajach Europy (https://youtu.be/k5XyQqYLFcw). Natomiast w środowy wieczór naszym gościem był Andrzej Jagodziński – jeden z najbardziej znanych polskich tłumaczy z języka czeskiego. W zajmujący sposób opowiadał on o początkach swojej kariery, o czasach, gdy literatura nierozłącznie splata się z wydarzeniami historycznymi czy przemianami politycznymi, jak również o tym, nad czym pracuje obecnie i co chciałby przetłumaczyć w przyszłości (https://youtu.be/eEfc9fAyyXQ).

Tłumacz w ciemnym lesie – warsztaty przekładu z języka hiszpańskiego

Jak zmierzyć się z książką, która przy użyciu różnych literackich poziomów zagłębia się w jednym z najmroczniejszych rozdziałów historii Europy? Która mówi o okrucieństwie i zagładzie poprzez formułę baśni dla dzieci? I to jeszcze w wersetach, nawet jeśli dalekich od klasycznych form? My zajmiemy się jednak nie recepcją tej książki, tylko tym, co ma z nią począć tłumacz: jak w nią wejść, rozłożyć na czynniki, a potem odtworzyć w swoim języku; na jakie natknie się bariery – zarówno te typowe, językowe, jak i niemal fizyczne, w reakcji na skrajnie trudne emocje i tematy. Xavier Farre i Tomasz Pindel zapraszają na przekładowe zmagania z fragmentem niezwykłej powieści (?) Jorge Volpiego pt. Oscuro bosque oscuro

 

Prowadzenie: Xavier Farre i Tomasz Pindel

Język: hiszpański

9 maja (środa), godz. 9:00

ul. św. Anny 6, Strefa studencka UJ

Limit osób w grupie: 15

OBOWIĄZUJĄ ZAPISY!

→ Przejdź do formularza rejestracyjnego

Tłumacze literatury jako działacze kultury

Tłumaczenie literackie jest w zasadzie spotkaniem z innym krajem i innymi ludźmi. Dzięki takim autorom jak np. Jack Kerouac, Saul Bellow, Frank O’Hara albo David Foster Wallace dociera do nas pewien obraz Ameryki. Z kolei dzięki Jorie Graham, Maya Angelou, Ralph Ellison i Amy Tan spotykamy się z inną wizją tego samego kraju. Trudno nie zgodzić się, że istnieje w naszym wyobrażeniu pewna hierarchia ważności świadcząca o kulturowej hegemonii niektórych autorów (od Jacka Kerouac do Amy Tan) – hierarchia ta nie jest wyłącznie pochodną jakości artystycznej samych tekstów. Wobec tego pojawiają się następujące pytania: jak sprawiedliwa (albo niesprawiedliwa) jest taka hierarchia oraz czy możemy z nią polemizować, oferując – jako tłumacze i „kuratorzy” – coraz to szerszy dostęp do tekstów literackich?

Lynn Suh opowie o swoich doświadczeniach w tej materii z perspektywy redaktora WIDM, czasopisma poezji amerykańskiej i polskiej oraz tłumacza polskiej poezji współczesnej; liczy również, że zachęci uczestników do nieformalnej dyskusji na ten temat.

Prowadzenie: Lynn Suh

Język: polski

9 maja (wtorek), godz. 17:00

Miejsce: Pasaż (ul. Stolarska 5)

Wstęp wolny

Nadszarpnięci zębem czasu – o tłumaczeniu (i badaniu) filmów i seriali historycznych

Wykład poświęcony będzie projektowi współtworzonemu z dr Moniką Woźniak i dr Janem Rybickim, w ramach którego połączyliśmy metodologie wypracowane na gruncie filmoznawstwa, stylometrii i przekładoznawstwa, żeby przyjrzeć się zwyczajom komunikacyjnym bohaterów anglojęzycznych produkcji historycznych (osadzonych w Starożytnym Rzymie oraz elżbietańskiej, georgiańskiej i przedwojennej Anglii) i opisać strategie przekładu ich wypowiedzi na język polski (wersja lektorska, napisy) i włoski (dubbing, napisy). Podczas spotkania opowiem o specyfice badań nad tłumaczeniem audiowizualnym na wielkich korpusach tekstów i o najciekawszych wnioskach, jakie wysnuliśmy z naszych rozważań nad poszczególnymi epokami.

Projekt finansowany ze środków Narodowego Centrum Nauki (UMO-2013/11/B/HS2/02890)

Prowadzenie: Agata Hołobut

10 maja (środa), godz. 17:00

Miejsce: Arteteka WBP w Krakowie, I piętro

Wstęp wolny

Obraz – wyobraźnia – język, czyli wszystko jest przekładem

Wykład poświęcony będzie relacji między obrazem (jako aktem postrzegania zmysłowego i obrazem mentalnym – wyobrażeniem) a konceptualizacją, a także zjawisku „przekładania” obrazów na język. W drugiej części wystąpienia omówiona zostanie rola, jaką odgrywają różne typy wyobraźni w procesie tłumaczenia intra- i interlingwalnego.

Prowadzenie: Elżbieta Tabakowska

9 maja (wtorek), godz. 11:30

Arteteka WBP w Krakowie, I piętro

Wstęp wolny

Wielka uczta języków – Szekspir żyje w przekładzie

W 2016 roku British Council w porozumieniu z wieloma instytucjami kultury i nauki na całym świecie zorganizował szereg projektów promujących obecność Szekspira w kulturze współczesnej. W ramach projektu „Shakespeare Lives in Translation” zorganizowano w czerwcu 2016 tygodniowe warsztaty przekładowe dla 3 grup językowych: polskiej, niemieckiej i rumuńskiej. W trakcie Warsztatów tłumaczyliśmy trzy różne teksty (blank verse, sonet, proza) w konkretnym celu: na koniec warsztatów aktorzy mieli odegrać nasze teksty. Grupowa praca nad przekładem oraz ściśle określony cel naszego działania dostarczyły wszystkim uczestnikom jedynych w swoim rodzaju doświadczeń z przekładem tekstu literackiego.

Prowadzenie: Marta Gibińska

Język: polski

11 maja (czwartek), godz. 11:30

Arteteka WBP w Krakowie, I piętro

Wstęp wolny

Older posts Newer posts

© 2019

Theme by Anders NorenUp ↑